Làn sóng mua vàng của NHTW phá kỷ lục
Báo cáo Xu hướng nhu cầu vàng toàn cầu do Hội đồng Vàng Thế giới công bố ngày 25/7/2026 cho thấy nửa đầu năm 2026, lượng mua vàng ròng của NHTW toàn cầu đạt 483 tấn, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2025, mức cao nhất kể từ khi ghi nhận năm 2000. Riêng quý II mua 246 tấn, cũng phá kỷ lục quý. Dữ liệu này nhanh chóng trở thành tâm điểm thị trường vàng. Tính đến phiên châu Á ngày 27/7, giá vàng quốc tế dao động quanh 4.950 USD/ounce, tăng khoảng 18% so với đầu năm.
NHTW thị trường mới nổi là người mua chính
Về phân bố địa lý, NHTW các thị trường mới nổi vẫn là lực lượng mua chủ lực. NHTW Trung Quốc nửa đầu năm tăng mua 102 tấn vàng, tổng dự trữ lên 2.478 tấn, chiếm 4,8% dự trữ ngoại hối. NHTW Ấn Độ tăng mua 89 tấn, tỷ lệ dự trữ vàng lần đầu vượt 10%. Ngoài ra, NHTW Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ, Kazakhstan cũng mua lớn. Đáng chú ý, một số NHTW nước xuất khẩu dầu Trung Đông bắt đầu chuyển thặng dư petro-USD sang vàng: Saudi Arabia mua 53 tấn, UAE mua 27 tấn nửa đầu năm. Các nước này vốn phụ thuộc tài sản định giá USD, nhưng gần đây do rủi ro địa chính trị và lo ngại tín dụng USD, họ tăng mua vàng để đa dạng hóa dự trữ.
Động cơ mua vàng: Phi USD hóa và an toàn tài sản
Nhiều quan chức NHTW công khai cho biết mục đích chính tăng mua vàng là tối ưu cấu trúc dự trữ, giảm phụ thuộc vào một đồng tiền duy nhất. Dữ liệu mới nhất từ IMF cho thấy tỷ trọng USD trong dự trữ ngoại hối toàn cầu giảm xuống 57,4%, thấp nhất kể từ 1995. Vàng là tài sản vật chất không có rủi ro tín dụng chủ quyền, được ưa chuộng trong bối cảnh rủi ro trừng phạt gia tăng. Một trưởng phòng nghiên cứu ECB nói: "Khi hơn 2/3 thương mại toàn cầu được thanh toán bằng tiền tệ phi USD, NHTW đương nhiên cần nhiều dự trữ phi USD hơn. Vàng cung cấp công cụ phòng ngừa tự nhiên." Ngoài ra, lãi suất toàn cầu xu hướng giảm cũng hỗ trợ: Fed cắt giảm 25 điểm cơ bản vào tháng 6, lãi suất thực hạ thấp, chi phí nắm giữ vàng giảm.
Hiệu ứng hỗ trợ cấu trúc cho giá vàng
Khác với nhà đầu tư cá nhân thường bị cảm xúc chi phối, hành vi mua vàng của NHTW có tính dài hạn, ổn định và phi đầu cơ. Chuyên gia phân tích kim loại quý Ngân hàng Hưng Nghiệp Vương Cường cho rằng mua vào liên tục hàng trăm tấn mỗi năm của NHTW tạo đáy vững chắc cho giá vàng, khiến giá khó giảm ngay cả khi dòng vốn đầu cơ rút lui. Nửa đầu năm nay, dù quỹ ETF ròng rút khoảng 34 tấn, nhưng tổng mua ròng từ NHTW cùng nhu cầu thỏi vàng và tiền xu đạt 587 tấn, hoàn toàn bù đắp dòng chảy ra ETF. Citibank trong báo cáo mới nhất nâng dự báo giá vàng năm 2026 lên 5.200 USD/ounce, luận điểm cốt lõi là cộng hưởng giữa mua vàng NHTW và chu kỳ hạ lãi suất. Báo cáo nhấn mạnh nếu NHTW Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục tăng mua với tốc độ hiện tại, giá vàng cuối năm có thể chạm 5.500 USD.
Chỉ báo thị trường vàng: Logic dài hạn không đổi
Nhìn về nửa cuối năm, làn sóng mua vàng của NHTW khó hạ nhiệt. Một mặt, tại Hội nghị BRICS lần thứ 7 năm 2025, nhiều NHTW từng tuyên bố chung sẽ nâng tỷ lệ dự trữ vàng lên trên 15% trong 5 năm tới; mặt khác, bất ổn chính sách do bầu cử Mỹ, xung đột địa chính trị tái diễn khiến sức hút trú ẩn của vàng tiếp tục. Công cụ FedWatch của CME cho thấy thị trường định giá xác suất Fed hạ lãi suất lần nữa vào tháng 9 là 68%, lượng nắm giữ ETF vàng cũng bắt đầu phục hồi gần đây. Chỉ báo thị trường vàng chỉ rõ: dưới sự dẫn dắt kép của mua vào chủ quyền NHTW và nới lỏng tiền tệ, vàng đang trong giai đoạn chuyển tiếp từ "bull chậm" sang "tăng tốc". Nhà đầu tư cần theo dõi sát dữ liệu dự trữ hàng tháng của các NHTW và thay đổi ngôn ngữ của Fed, đây là chìa khóa xác định nhịp ngắn hạn của giá vàng.
(Bài/Mạng tin tức Nguyên liệu Việt Nam)
